Mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản là gì?

Khi chủ nghĩa tư bản phát triển đến một giai đoạn nhất định đã hình thành nên những mâu thuẫn cơ bản trong lòng chủ nghĩa tư bản. Vậy để hiểu rõ Mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản là gì?, Chúng tôi xin cung cấp đến Quý bạn đọc bài viết dưới đây:

Mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản  

Mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản là mâu thuẫn giữa tính chất và trình độ xã hội hóa cao của lực lượng sản xuất với chế độ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất.

Mâu thuẫn này biểu hiện như sau:

– Mâu thuẫn giữa tính tổ chức, tính kế hoạch trong từng xí nghiệp rất chặt chẽ và khoa học với khuynh hướng tự phát vô chính phủ trong toàn xã hội.

– Mâu thuẫn giữa khuynh hướng tích lũy, mở rộng không có giới hạn của tư bản với sức mua ngày càng eo hẹp của quần chúng

– Mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản.

Như vậy nội dung trên đã giải thích được vấn đề Mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản là gì?

Nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản

Trong quá trình lịch sử tự nhiên các mối quan hệ giữa con người, một trong những quy luật quan trọng nhất của chủ nghĩa duy vật biện chứng là quy luật mâu thuẫn.Theo quy luật này thì trong kết cấu của mọi sự vật hiện tượng không phải bao giờ cũng bao gồm các nhân tố đồng nhất và thống nhất với nhau mà mọi sự vật hiện tượng đều được cấu tạo nên bởi một thể thống nhất bao gồm nhiều mặt khác nhau, trong đó có những mặt đối lập. Khi các mặt đối lập tác động với nhau sẽ xuất hiện những mâu thuẫn. Đấu tranh nhằm giải quyết những mâu thuẫn giữa chúng làm cho sự vật mới ra đời và thay thế sự vật cũ đã cho thấy sư vận động không ngừng của sự vật, và phương thức sản xuất cũng tuân theo quy luật tự nhiên, giữa con người với con người cũng luôn luôn biến đổi thống nhất với nhau. Lực lượng sản xuất biểu thị mối quan hệ giữa con người với tự nhiên trong quá trình sản xuất, là mặt tự nhiên của sản xuất xã hội. Quan hệ sản xuất là mối quan hệ giữa con người với con người trong quá trình sản xuất, nó là mặt xã hội của sản xuất. Lực lượng sản xuất gồm những công cụ lao động mà con người dùng để tạo ra của cải vật chất nhờ kinh nghiệm và thói quen lao động đã được tích luỹ lại trong quá trình sản xuất. Quan hệ sản xuất được hiểu là những quan hệ vật chất, quan hệ kinh tế của đời sống xã hội trong từng giai đoạn phát triển. Mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất đã được C.Mác viết:

“Những thời đại kinh tế khác nhau không phải ở chỗ chúng sản xuất ra cái gì, mà là ở chỗ chúng sản xuất bằng cách nào, với những tư liệu lao động nào”. Khi quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất trình độ của lực lượng sản xuất nó sẽ trở thành động lực thúc đẩy, tạo điều kiện cho lực lượng sản xuất phát triển và ngược lại khi quan hệ sản xuất lạc hậu hơn hay ở mức độ cao hơn  so với tính chất trình độ lực lượng sản xuất thì nó sẽ trở thành xiềng xích kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản xuất, khi đó mâu thuẫn nảy sinh và việc giải quyết mâu thuẫn tạo ra động lực phát triển của phương thức sản xuất, theo đúng với nội dung của quy luật mâu thuẫn. Và cứ như vậy lịch sử của sản xuất đã vận động và phát triển trong quá trình lệch pha đến cân bằng rồi lại lệch pha mới… Chỉ có khái niệm mâu thuẫn mới có đủ khả năng để vạch ra động lực của sự phát triển, mới có thể thực tiễn cho ta nhận thức được quy luật của sự vân động kinh tế.

Mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản đã dẫn đến cuộc đấu tranh giai cấp giữa tầng lớp vô sản và tầng lớp tư sản.

Vì sao sự sụp đổ của chủ nghĩa tư bản và sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hội là tất yếu như nhau?

Trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra xu hướng tất yếu của lịch sử phát triển loài người, đó là: Chủ nghĩa xã hội tất yếu sẽ thay thế chủ nghĩa tư bản và “sự sụp đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi của giai cấp vô sản đều là tất yếu như nhau”. Các ông khẳng định, chủ nghĩa tư bản, giai cấp tư sản càng phát triển, càng tạo ra những lực lượng phủ định nó; loài người sẽ đi lên chủ nghĩa xã hội là tất yếu và sứ mệnh này thuộc về giai cấp tiên tiến nhất – giai cấp công nhân.

C.Mác và Ph. Ăngghen đã rất khách quan khi đánh giá về chủ nghĩa tư bản, phương thức sản xuất chủ nghĩa tư bản thắng lợi phương thức sản xuất phong kiến cũng là một tất yếu khách quan. Phương thức sản xuất chủ nghĩa tư bản thắng lợi phương thức sản xuất phong kiến được thể hiện bằng nền sản xuất lớn, sự phát triển của lực lượng sản xuất, năng suất lao động cao hơn so với phương thức sản xuất phong kiến. Do đó, sự thắng lợi của chủ nghĩa tư bản và sự sụp đổ của chế độ phong kiến cũng là tất yếu.

Tuy nhiên, theo C. Mác và Ph. Ăngghen cũng chính sự phát triển của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa, sự phát triển vượt bậc của lực lượng sản xuất trong xã hội đã dẫn đến những mâu thuẫn trong lòng chủ nghĩa tư bản. Mâu thuẫn đó chính là mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất mang tính xã hội hóa cao giữa quan hệ sản xuất dựa trên chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, mâu thuẫn về mặt kinh tế này đã biểu hiện về mặt chính trị xã hội đó là mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản. Mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản thuộc về bản chất của chủ nghĩa tư bản, chính sự vận động của những mâu thuẫn đó và thông qua cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa thì chủ nghĩa tư bản tất yếu sẽ bị diệt vong và dẫn đến sự ra đời của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa xã hội thắng lợi là tất yếu.

Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản với nền đại công nghiệp đã sản sinh ra giai cấp công nhân, đây là giai cấp có điều kiện khách quan khác với các giai tầng khác.Với địa vị kinh tế xã hội và đặc điểm chính trị xã hội của mình giai cấp công nhân có sứ mệnh xóa bỏ chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động, nhân loại.

Bên cạnh điều kiện khách quan, giai cấp công nhân có nhân tố chủ quan để hoàn thành được sứ mệnh lịch sử của mình là phải có một Đảng cách mạng do giai cấp vô sản lãnh đạo. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản giai cấp công nhân mới có thể lãnh đạo giai cấp khác, liên minh với các tầng lớp giai cấp khác đứng lên đấu tranh.

Cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa là cuộc cách mạng tất yếu mà giai cấp vô sản phải thực hiện trong sự nghiệp của mình.

Trên đây, là toàn bộ nội dung liên quan đến câu hỏi Mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản là gì?.

The post Mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản là gì? appeared first on Luật Hoàng Phi.

source https://luathoangphi.vn/mau-thuan-co-ban-cua-chu-nghia-tu-ban-la-gi/